Post mantelzorgperiode wat nu te doen met alle vaardigheden....

Na het overlijden van mijn moeder stormde ik door, haar uitvaart moest perfect zijn en recht doen aan de geweldige vrouw die mijn moeder was. En zo geschiedde, alles aan het afscheid van mijn moeder ademde haar geest.
Een prachtige kaart met foto's van mama van jong als bruid tot foto's van de laatste jaren en alles ertussenin in kleur met een tekst die we zelf opgesteld hadden en alleen op haar van toepassing kon zijn. Een advertentie die per ongeluk, maar eigenlijk heel goed door heel Nederland in de krant belandde.
Haar kist was mooi licht en op het voeteneinde waren haar twee intens geliefde honden afgedrukt in fotokwaliteit. Op het hoofdeinde een prachtige vlinder. We hebben mama de week tot de uitvaart lekker in haar mooie eigen kamer in het verzorgingshuis laten liggen op haar bed op een koelplaat. Iedere dag kon ik naar haar toe, konden mensen nog even langskomen om afscheid te nemen van haar.
We hadden er een prachtige bos bloemen neergezet en naarmate de week vorderde kwamen er de meest prachtige stukken bij. De kamer was goed gekoeld , het rook er heerlijk dankzij de geurstokjes van Rituals en er stond zacht klassieke muziek op.
Voor de kerkdienst hadden we een pastoor gekozen die nog maar een week ervoor gewijd was maar waar ik heel goede berichten over had gehoord. Een ontzettend aardige man die perfect aanvoelde wat we wilden. Ik wilde graag de zaligsprekingen uit de bergrede als basis voor de dienst.
Voor mijn gevoel past dit in veel opzichten bij mijn moeder, zij die zo bescheiden was en zachtmoedig ook voor hen die dit echt niet verdienden, die zoveel verdriet gekend had in haar leven en toch zoveel liefde had voor mensen en zoveel vertrouwen in God stelde.
De pastoor had zich ook verdiept in mijn moeder en alles wat zij in al die jaren in haar kerk in haar oude woonplaats en in die in haar nieuwe woonplaats had gedaan. Het verwarmde mijn hart hoeveel eer hij haar gaf.
We hebben gesproken in de kerk, haar kleindochter en ik. We hebben rituelen uitgevoerd met elkaar haar naaste familie. Haar neef en zijn vrouw en hun kinderen waar mama een heel nauwe band mee had.
Een prachtige klassiek geschoolde zangeres die vaker ingehuurd werd in deze kerk Lauren Arminshaw zong het Panis Angelicus en het Ave Maria van Cuypers. Een vriend van zowel mijn moeder als mij zei, het was werkelijk een ode aan je moeder. En zo was het.

Mijn ouders hadden ooit afgesproken dat ze zich allebei zouden laten cremeren, dus na de kerk reden we langs de twee huizen waar ze had gewoond voor ze haar laatste woning kocht naar het crematorium. Daar vertelden mijn neef en man aan de hand van ieder een tiental foto's over het leven van mijn moeder van jong meisje tot de laatste dag. Waarna we nog een prachtige serie van foto's lieten zien begeleid van muziek.

Ik ben bij mijn moeder gebleven tot het einde, ik wilde absoluut iedere stap van haar reis hier op aarde nog begeleiden. Dus gingen we mee naar de ovenruimte, geen haar op mijn hoofd die haar alleen zou hebben gelaten daar in die zaal. Mijn zorg gold haar tot op het laatst mogelijke moment.
We zijn er even gebleven nadat we mama aan het akelige vuur hadden toevertrouwd.
Wat hier een enorme steun bij was waren de woorden die de pastoor in de dienst sprak over het moment waarop we mijn moeder aan het vuur zouden toevertrouwen waarna zij de dag van morgen lachend tegemoet zou zien in haar leven na dit leven. Ik zag haar in mijn hoofd als een feniks uit haar as herrijzen. Wetende dat zij dan bij haar geliefde andere dochter zou zijn en alle familie en dierbaren die ons al ontvallen waren.

Eenmaal terug in de zaal beijverden we ons om de zee aan bloemen mee te nemen in verschillende auto's. We hadden afgesproken dat deze prachtige bloemen naar de graven van overleden familie en vrienden zouden worden gebracht. Dat hebben een paar tantes gedaan en wijzelf de dag erop.

Vanuit het crematorium was iedereen naar een goed restaurant genodigd, hier gingen we in de geest van mijn moeder een drankje drinken op haar leven en een goed hapje eten. Niemand ging ooit met een lege maag bij mijn moeder weg en dat zou nu dus ook zeker niet gebeuren. In de zon hebben we over haar gesproken met elkaar, een toost op haar leven.

"Gelukkig zijn zij die nederig zijn,
  want het Koninkrijk van de hemelen is voor hen bestemd.
  Gelukkig zijn zij die verdriet hebben,
  want zij zullen getroost worden.
  Gelukkig zijn de zachtmoedigen,
  want de aarde is voor hen.
  Gelukkig zijn de mensen die ernaar hunkeren dat Gods wil wordt uitgevoerd,
  want zij zullen volkomen tevreden worden gesteld.
  Gelukkig zijn de mensen met een liefdevol en helpend hart,
  want zij zullen zelf liefde ontmoeten en hulp ontvangen.
  Gelukkig zijn de mensen die eerlijk en oprecht zijn,
  want zij zullen God zien.
  Gelukkig zijn de mensen die vrede brengen,
  want zij zullen zonen van God worden genoemd.
  Gelukkig zijn de mensen die vervolgd worden omdat zij Gods wil doen,
  want het Koninkrijk van de hemelen is voor hen.'


En toen kwam er een moment dat er niets meer te regelen viel en daar viel ik in een enorm zwart gat. Een gat van gemis van mijn zo geliefde moeder, die ik zoveel meer geluk en een heel lang en gezond leven had gegund. Gemis van mijn veel te volle agenda en rennen tussen werk, mama en thuis, vrijwilligerswerk voor KWF en de Alzheimer stichting en mijn studie. Voor wie was ik nu nog nodig, wie hield er nu nog zoveel van me als mijn moeder. Niets deed er echt meer toe.

Daar was ie de burn out, die me over mezelf verbaast deed staan . Nooit had ik gedacht dat ik zo zou imploderen, sterk en stoer als ik was of meende te zijn.
Het heeft lang geduurd en is nog steeds nog niet over, maanden zijn verstreken. Straks is het een jaar na haar overlijden. We belanden nu in de periode waarin het een jaar terug steeds minder goed met haar ging, een periode waar ik bang voor ben, bang dat ik terugval in het grote zwarte gat.
Ik krabbel op, kan steeds meer ook weer een beetje op mijn werk. Zij het aangepast werk buiten mijn eigen functie.

En al die tijd is er een onderwerp wat me vurig aan het hart ligt, mantelzorgers en de basis van ondersteuning van al deze mensen. Hoe trekken we de steun en ruimte in tijd en middelen die mantelzorgers al dan niet aangereikt krijgen uit het schimmige circuit van wat een werkgever of leidinggevende iemand gunt.
Zo zou het toch niet georganiseerd moeten zijn !

Mantelzorg is maatwerk, iedere mantelzorger kan behoefte hebben aan andere ondersteuning.
Wat ik vaak hoor is, ja maar je weet niet hoe lang een mantelzorg situatie kan gaan duren.
Maakt dat iets uit dan ?

Is het ok om hulp te bieden als je weet dat iemand met drie weken dood is en niet als iemand jarenlang mantelzorg zal verlenen ?
Maakt de duur en de intensiviteit wat uit, werkelijk ? Verdient niet iedereen ondersteuning, in gelijke mate en naar behoefte. En niet naar goedertierendheid van de werkgever of leidinggevende ?


Ik heb hier ideeën over en zou zo graag mee willen denken en werken aan een manier om het beter te maken voor de mantelzorgers. Maar ook zo erg voor hen die van mantelzorg afhankelijk zijn.
Zij zijn zo gebaat bij een dierbare die voor ze zorgt maar niet zwaar overbelast is.